Niedobór magnezu, jak pokazują najnowsze badania, staje się problemem ogólnoświatowym. Coraz częściej hypomagnozemia dotyka małe dzieci i kobiety w ciąży, a w Stanach Zjednoczonych (i nie tylko) coraz bardziej rośnie problem niedoboru magnezu w społeczeństwie. Pierwotny niedobór wynika z niedostatecznej ilości magnezu w diecie, a zatem ze złego stanu odżywiania. Wtórny niedobór związany jest z zaburzeniem wchłaniania w jelitach – który może wynikać z problemów z wątrobą (wirusowe zapalenia wątroby, cechy marskości, duże obciążenie toksynami środowiskowymi) lub z przewlekłą chorobą nerek – co z kolei wpływa na obniżenie poziomu witaminy D, której i tak najczęściej mamy za mało w organizmie.

A więc dlaczego magnez jest dla nas tak ważny?

Magnez jest niezbędnym kofaktorem koniecznym do wystąpienia wielu reakcji biochemicznych, szczególnie tych, które wykorzystują wysokoenergetyczne związki fosforanowe. Bezpośrednio wpływa na produkcję, kształt i funkcjonalność ściany komórkowej insuliny. Pełni rolę drugiego przekaźnika działania insuliny, ale z drugiej strony wykazano, że sama insulina jest czynnikiem regulującym wewnątrzkomórkową akumulację magnezu. Niskie stężenie magnezu wewnątrzkomórkowego i zewnątrzkomórkowego prowadzą do insulinooporności, upośledzają tolerancję glukozy i zmniejszonego wydzielania insuliny! Dlatego suplementacja magnezem poprawia wrażliwość na insulinę, a tym samym obniża oporność na insulinę.

A jak to wygląda w praktyce?

U osób z opornością na insulinę wzrasta wydalanie magnezu wraz z moczem, co dodatkowo nasila jego problem niedoboru w organizmie. Ta utrata jednak wydaje się być drugorzędna wobec wzrostu poziomu glukozy w moczu, co zdecydowanie zwiększa wydzielanie moczu.

Dlatego tak ważna jest odpowiednia suplementacja magnezem! Niewystarczające spożycie tego pierwiastka powoduje błędne koło, gdzie poziom magnezu jest niski, stężenie insuliny i glukozy podwyższone, to prowadzi do nadmiernego wydalania magnezu z moczem. Czyli im mniej magnezu w organizmie, tym mniej organizm jest go w stanie zakumulować.

Problem niedoboru magnezu występuje wszechobecnie…

Na całym świecie prowadzonych jest wiele badań, które wyraźnie wskazują na bezpośredni związek między otyłością a niedoborami mikroskładników odżywczych. Niedobory różnych mikroelementów, takich jak witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, kompleks witamin B, witamina C, E i jony, takie jak wapń i magnez, selen i cynk mogą być związane ze zwiększonym wskaźnikiem masy ciała (BMI). Te mikroelementy odgrywają zasadniczą rolę w metabolizmie różnych składników odżywczych i procesach biochemicznych, a także odgrywają kluczową rolę w regulacji głodu i hormonów, które go kontrolują.

Badania żywieniowe pokazują, że duża część dorosłych Amerykanów i mieszkańców Europy spożywa niedostateczne ilości magnezu wraz z przyjmowanym pożywieniem.

Wyniki badań przedstawiane w świecie naukowym wyraźnie pokazują zależność pomiędzy deficytem magnezu w organizmie, a stanem przedcukrzycowym, insulinoopornością i cukrzycą typu 2. Potwierdza to między innymi badanie na populacji południowochińskiej, gdzie przebadano ponad 200 osób chorych na cukrzycę typu 2, u których sprawdzano poziom magnezu – był niedostateczny, a po 3 kolejnych latach chorowania nadal się zmniejszał. Kolejne duże badanie (8555 uczestników) także potwierdza korelację niedoboru magnezu w surowicy z wyższym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2, w porównaniu do osób, które poziom magnezu miały prawidłowy. Z wielu badań wynika również, że niski poziom magnezu zwiększa ryzyko występowania typowych powikłań cukrzycowych takich jak: neuropatia, nefropatia czy retinopatia. Inne azjatyckie badanie, pokazuje zwiększoną korelację niedoboru magnezu wewnątrzkomórkowego, a wzrostem zachorowalności na cukrzycę typu 2 lub zwiększonej oporności na insulinę u kobiet niż u mężczyzn! W kolejnym badaniu sprawdzano wpływ poziomu magnezu na rozwinięcie cukrzycy ciężarnych. Okazało się, że pacjentki z otyłością brzuszną, niższym magnezem w osoczu częściej wykazują nieprawidłowe wyniki OGTT, a dodatkowo rośnie u nich insulinooporność, odpowiedź zapalna i stres oksydacyjny. Niesie to ze sobą problemy w trakcie ciąży, ale również dzieci tych kobiet są bardziej narażone na otyłość lub wystąpienie cukrzycy typu 2 w dorosłym życiu.

Cukrzyca typu 2 i nadwaga lub otyłość często idą w parze.

Otyłość u dzieci jest jednym z najbardziej alarmujących wyzwań, jakie pojawiają się w dzisiejszym świecie. Problem jest powszechny i ​​stale wywiera wpływ na wiele krajów o niskich i średnich dochodach, a zwłaszcza w miastach! Obecna epidemia otyłości u dzieci wiąże się z alarmującym wzrostem częstości występowania cukrzycy typu 2 u najmłodszych. Każdego roku odnotowuje się większe przypadki zachorowania na cukrzycę typu 2 u coraz mniejszych dzieci. Hiperinsulinemia i insulinooporność jak wiadomo są prekursorami cukrzycy typu 2. Ponadto insulinooporność jest również cechą charakterystyczną zespołu metabolicznego, który jest związany z otyłością wisceralną, hipertriglicerydemią, lipoproteinami o niskiej gęstości (HDL), hiperglikemią i nadciśnieniem. Nadwaga i otyłość u dzieci predysponuje do pozostania otyłym w wieku dorosłym. Dodatkowo przebadane dzieci znacznie bardziej podatne są na choroby, takie jak cukrzyca, dyslipidemia, nadciśnienie i choroby sercowo-naczyniowe, w młodszym wieku niż ich rówieśnicy. U tych dzieci również stwierdzono niski poziom magnezu w osoczu.

Z jakimi benefitami wiąże się natomiast prawidłowe stężenie magnezu?

Badanie Tufts prowadzone przez Adelę Hruby pokazuje, że zdrowi ludzie z najwyższym spożyciem magnezu mieli 37% mniejsze prawdopodobieństwo rozwinięcia się wysokiego poziomu cukru we krwi lub nadmiaru krążącej insuliny. Wśród osób, które już cierpiały na te dolegliwości, osoby spożywające najwięcej magnezu były o 32% rzadziej chorujące na cukrzycę niż osoby spożywające najmniejsze ilości magnezu.

Regularna suplementacja magnezu może przyczynić się do poprawy zarówno odpowiedzi komórek beta wysp trzustkowych, jak i działania insuliny u pacjentów bez cukrzycy insulinoniezależnych.

Nie zawsze naukowcy są zgodni ze swoimi wynikami bań, a tym bardziej gdy pochodzą z różnych stron świata. Jednak problem cukrzycy typu 2, insulinooporności i otyłości na świecie jest ogromny. Przedstawione badania wyraźnie wskazują na korelację tych zaburzeń z niedoborem magnezu w organizmie. Konieczne jest zadbanie o odpowiednia pracę metabolizmu i dostarczenie mu niezbędnych pierwiastków, tak aby mógł prawidłowo funkcjonować. Pozostanie w homeostazie, niesie dla naszego organizmu same korzyści zdrowotne.

Bibliografia:

• Bertinato J, Wu Xiao C, Ratnayake WM. i wsp. Lower serum magnesium concentration is associated with diabetes, insulin resistance, and obesity in South Asian and white Canadian women but not men. Food Nutr Res. 2015;59:25974.
• Chutia H, Lynrah KG. Association of Serum Magnesium Deficiency with Insulin Resistance in Type 2 Diabetes Mellitus. J Lab Physicians. 2015;7:75-78.
• Fang C, Wang X, Wu W. i wsp. Association of Serum Magnesium Level with Odds of Prediabetes and Diabetes in a Southern Chinese Population: a Prospective Nested Case-Control Study. Biol Trace Elem Res. 2015 Dec 26.
• Jose B, Jain V, Vikram NK, Agarwala A, Saini S. Serum magnesium in overweight children. Indian Pediatr. 2012;49:109-112.
• Lin CC, Tsweng GJ, Lee CF, Chen BH, Huang YL. Magnesium, zinc, and chromium levels in children, adolescents, and young adults with type 1 diabetes. Clin Nutr. 2015 Jun 9. pii: S0261-5614(15)00169-7.
• Mostafavi E, Nargesi AA, Asbagh FA. i wsp. Abdominal obesity and gestational diabetes: the interactive role of magnesium. Magnes Res. 2015;28:116-125.
• Hruby A, Meigs JB, O’Donnell CJ, Jacques PF, McKeown NM. Higher magnesium intake reduces risk of impaired glucose and insulin metabolism, and progression from prediabetes to diabetes in middle-aged Americans.Diabetes Care.2013 Oct 2.
• Kopeć M, Głąbowski D, Awgul K, Pawlik A. Magnesium deficiency in type 2 diabedes mellitus. Farmacja współczesna. 2017;10:111-114